Geçici İş İlişkisi

06.05.2016 tarihinde 4857 Sayılı İş Kanunu 7. Maddesi’nde yapılan değişiklik ile özel istihdam bürolarına geçici iş ilişkisi kurma yetkisi verilmiştir.

Geçici iş ilişkisi ile işverenlere dönemsel, geçici veya belirli süre için gerekli olan iş gücü ihtiyaçlarını, tam zamanlı istihdama gerek kalmadan esnek olarak çözebilme imkânı sağlanmıştır.

Geçici İş İlişkisi Nasıl Kurulabilir ?

Düzenleme uyarınca geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosu aracılığıyla veya holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde kurulabilecektir.

Bu durumda, geçici iş ilişkisinin özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulabileceği gibi; bunun bir koşul olmadığı, işverenin holding bünyesi içerisinde görevlendirme ile veya aynı gruba bağlı şirketler topluluğu içerisinde farklı şirkete yönlendirme suretiyle gerçekleştirilebileceği ve bu doğrultuda, İş Yasası’nın 7. Maddesi incelendiğinde iki farklı şekilde geçici iş ilişkisi düzenlemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Madde metninin düzenlemesindeki son fıkranın yerinin uygun olmaması nedeniyle anlatımda karışıklık bulunduğu görülmektedir.

Düzenleme ile evvelce mevcut olan holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabilecek olan geçici iş sözleşmesinin varlığının aynen korunduğu özel istihdam büroları ile kurulacak geçici iş ilişkisinin ise ayrı koşullara tabii olarak düzenlendiği görülmektedir.

Holding Bünyesi İçinde veya Aynı Şirketler Topluluğuna Bağlı Başka Bir İşyerinde Geçici İş İlişkisi Nasıl Kurulabilir?

Öncelikle çalışanın devir sırasında yazılı onayının alınması gerekmektedir. Onayı alınan çalışan, holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde geçici devre bağlı olarak çalışır. Bu şekilde gerçekleşen geçici iş ilişkisi, yazılı olarak altı ayı geçmemek üzere kurulabilir ve en fazla iki defa yenilenebilir.

Özel İstihdam Bürosu Aracılığıyla Geçici İş İlişkisi Hangi Hallerde Kurulabilir?

  • Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisinin, bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yapılarak
  • Doğum izni sonrası ebeveynlerden birinin işçinin mecburi ilköğretim çağının
    başladığı tarihi takip eden ay başına kadar kısmi süreli çalışması durumunda,
  • Doğum ve analık izni ile ücretsiz doğum izni gibi İş Yasası’nın 74. maddesinde
    öngörülen hallerde,
  • İşçinin askerlik hizmeti hâlinde,
  • İş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde (özellikle ücretsiz izin durumlarında)
  • Mevsimlik tarım işlerinde,
  • Ev hizmetlerinde,
  • İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
  • İş Sağlığı ve Güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde
    etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,
  • İşletmenin ortalama iş kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek
    ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,
  • Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

kurulabileceği kabul edilmiştir.

Geçici İş İlişkisinin Süresi Nedir?

Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla kurulan geçici işçi sağlama sözleşmelerinin bazıları için durumları itibarıyla süreler öngörülmüştür.

Süresi durumun devamına bağlı haller;

  • Doğum izni sonrası ebeveynlerden birinin işçinin mecburi ilköğretim çağının
    başladığı tarihi takip eden ay başına kadar kısmi süreli çalışması durumunda,
  • Doğum ve analık izni ile ücretsiz doğum izni ile İş Yasası’nın 74.maddesinde
    öngörülen hallerde,
  • İşçinin askerlik hizmeti hâlinde,
  • İş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde

Söz konusu durumların devamı boyunca geçici iş ilişkisi sürdürülebilecektir.

Süre sınırı bulunmayan haller;

  • Mevsimlik tarım işlerinde,
  • Ev hizmetlerinde,

geçici iş ilişkisi açısından süre sınırı bulunmamaktadır.

En fazla dört ay süreyle sınırlanan haller;

  • İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
  • İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde
    etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,
  • İşletmenin ortalama iş kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde, geçici iş ilişkisi en fazla dört ay süreyle kurulabilir, ancak toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Buna bağlı olarak toplamda bir yıla kadar bu tarz çalışma mümkün olabilir.

En fazla dört ay süreyle sınırlanan hallerde süre uzatımı;

  • İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
  • İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde
    etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,
  • İşletmenin ortalama iş kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde, geçici iş ilişkisi en fazla dört ay süreyle kurulabilir, ancak toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Buna bağlı olarak toplamda bir yıla kadar bu tarz çalışma mümkün olabilir.

Geçici İş İlişkisinin Süresi Bitmesine Rağmen Sürdürülmesi Halinde Ne Olur?

Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi hâlinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır.

Geçici İş İlişkisinin Bitiminde Yasaklı Bir Süre Var Mıdır?

Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

Geçici İş İlişkisi Hangi Hallerde Kurulamaz?

Düzenleme ile Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurulabilecek durumlar belirtilmiş olup, bunun yanı sıra ayrıca Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisinin mutlak şekilde kurulamayacağı durumlarda ayrıca belirtilmiştir.